BEZWAARSCHRIFTEN BOX 3-HEFFING AANGEWEZEN ALS MASSAAL BEZWAAR

1

juli

Op 14 juni 2019 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de proefprocedures betreffende de belastingjaren tot en met 2016, lees daarover hier verder.

Let op, dit artikel heeft betrekking op het massaal bezwaar betreffende de belastingjaren tot en met 2016. De aanslagen inkomstenbelasting 2017-2022 vallen hier niet onder, daarvoor geldt een nieuwe aanwijzing massaal bezwaar voor de belastingaanslagen 2017. Op 24 december 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de proefprocedures 2017 en 2018, lees daarover hier verder.


Op de bezwaarschriften tegen de aanslagen inkomstenbelasting waarbij sprake is van belastbaar inkomen in box 3 heeft Staatssecretaris Wiebes van Financiën op 26 juni 2015 besloten de massaal-bezwaarprocedure van toepassing te verklaren.

Op 16 februari 2016 is in een advies van advocaat-generaal Niessen aan de Hoge Raad aangegeven dat naar de mening van de advocaat-generaal de belasting die wordt geheven over vermogen in strijd is met het recht op het ongestoorde genot van eigendom. In die zaak heeft de Hoge Raad op 10 juni 2016 het beroep van de belastingplichtige afgewezen.

In box 3 inkomstenbelasting is tussen 2001 en 2016 een fictief rendement over het vermogen gehanteerd van 4 procent. Deze forfaitaire vermogensrendementsheffing in combinatie met het belastingtarief van 30 procent heeft tot gevolg dat jaarlijks over het vermogen 1,2 procent inkomstenbelasting moet worden betaald. Bij spaarrekeningen wordt het forfaitaire rendement van 4 procent echter al jaren niet gehaald. Nadat hieraan in 2014 aandacht is besteed door het programma Kassa en de Bond voor Belastingbetalers zijn meer dan 10.000 bezwaarschriften ingediend bij de Belastingdienst gericht tegen de vermogensrendementsheffing in de aanslagen inkomstenbelasting 2013. Het gaat daarbij om de vraag of de forfaitaire vermogensrendementsheffing in strijd is met het recht op het ongestoorde genot van eigendom (art. 1 Eerste Protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM)).

Overigens is met ingang van 1 januari 2017 het forfaitaire rendement in box 3 inkomstenbelasting gewijzigd. Niet langer wordt gewerkt met één forfaitair rendement van 4 procent. Met ingang van 2017 wordt gewerkt met drie belastingschijven in box 3. In de eerste schijf bij een vermogen tot € 100.000 wordt gerekend met een forfaitair rendement van 2,87 procent. Bij een vermogen tussen de € 100.000 en € 1 miljoen geldt een forfaitair rendement van 4,60 procent. In de derde schijf, bij een vermogen boven de € 1 miljoen, geldt een forfaitair rendement van 5,39 procent. De forfaits in de drie schijven kunnen jaarlijks worden aangepast. Zie over de wijzigingsvoorstellen verder ons artikel over de belastingwijzigingen 2017.


BELANGRIJKSTE PUNTEN I.V.M. DE AANWIJZING ALS MASSAAL BEZWAAR

WAT HOUDT EEN MASSAAL-BEZWAARPROCEDURE IN?

Als in het belastingrecht een groot aantal bezwaren is gericht tegen de beslissing op dezelfde rechtsvraag en als die bezwaarschriften zich lenen voor niet-individuele afdoening, dan kan de staatssecretaris die bezwaren aanwijzen als massaal bezwaar (art. 25a AWR).

Door de staatssecretaris is de rechtsvraag als volgt geformuleerd:

Is de vermogensrendementsheffing zoals vastgelegd in artikel 5.2, eerste lid van de Wet IB 2001, op spaarsaldi naar haar aard in strijd met artikel 1, eerste Protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM), zonder dat in geschil is of sprake is van een schending van de fair balance op grond van een individuele en excessieve last?

Er zijn een beperkt aantal zaken over de vermogensrendementsheffing uitgekozen die worden voorgelegd aan de belastingrechter. De andere bezwaarschriften tegen het fictieve rendement in box 3 inkomstenbelasting worden afgehandeld in overeenstemming met de onherroepelijke uitspraak in de uitgekozen zaken. De manier waarop de andere bezwaarschriften worden afgehandeld is dus afhankelijk van de uitkomst in de uitgekozen zaken.

Als in de uitgekozen zaken door de belastingrechter onherroepelijk is beslist geheel of gedeeltelijk in het voordeel van de belastingplichtige, dan verliezen de andere bezwaren de status van massaal bezwaar. De belastinginspecteur moet dan alsnog op de normale wijze uitspraak doen op elk bezwaar tegen de vermogensrendementsheffing. Daarnaast moet de Belastingdienst alle aanslagen inkomstenbelasting die op 26 juni 2015 nog niet onherroepelijk waren (alle aanslagen dus met een dagtekening van 15 mei 2015 of later) verminderen conform het oordeel van de belastingrechter.

Als in de uitgekozen zaken onherroepelijk is beslist door de belastingrechter in het nadeel van de belastingplichtige, dan worden alle andere bezwaren tegen het forfaitaire rendement op spaarsaldi afgewezen door een publicatie van de collectieve afwijzing van het bezwaar in de Staatscourant. Tegen de collectieve afwijzing van een bezwaarschrift kan door een belastingplichtige geen beroep worden ingesteld. Wel kan een belastingplichtige aan de belastinginspecteur verzoeken om een individuele uitspraak op het bezwaarschrift. Daartegen staat dan wel beroep open, maar een beroepszaak kan alleen betrekking hebben op de rechtsvraag.

De regeling van massaal bezwaar heeft als doel een voor de Belastingdienst efficiënte afhandeling van de bezwaarschriften mogelijk te maken. Deze regeling wordt toegepast als de staatssecretaris de overtuiging heeft dat de bezwaren moeten worden afgewezen en hij meent dat de belastingrechter tot hetzelfde oordeel zal komen.


VOOR WELKE GEVALLEN GELDT DE AANWIJZING ALS MASSAAL BEZWAAR?

De aanwijzing als massaal bezwaar geldt voor de bezwaren tegen het forfaitaire rendement in box 3 inkomstenbelasting waarop op 26 juni 2015 nog geen uitspraak op bezwaar was gedaan. Daarnaast geldt het ook voor de bezwaren die worden ingediend tot de dag voorafgaande aan de collectieve uitspraak of de dag voorafgaande aan die waarop de rechterlijke uitspraak in de uitgekozen zaken onherroepelijk wordt.

De aanwijzing als massaal bezwaar geldt alleen voor de bezwaren die alleen de rechtsvraag aan de orde stellen.

De aanwijzing als massaal bezwaar heeft ook gevolgen voor alle aanslagen inkomstenbelasting waartegen op 26 juni 2015 nog bezwaar kon worden gemaakt (alle aanslagen dus met een dagtekening van 15 mei 2015 of later). Ook als in die gevallen geen bezwaar wordt gemaakt dan moet de belastinginspecteur de aanslag inkomstenbelasting wel herzien als de uitspraak van de belastingrechter in de uitgekozen zaken uitvalt in het voordeel van de belastingplichtige.

De massaal-bezwaarprocedure heeft volgens de staatssecretaris alleen betrekking op spaarsaldi. Andere vermogensbestanddelen in box 3 zoals een verhuurde woning of verhuurde landbouwgrond maken dus geen onderdeel uit van de procedure.


WAT ALS U MEER BEZWAARPUNTEN AANVOERT?

Op een bezwaarschrift tegen de vermogensrendementsheffing dat meer bezwaarpunten omvat dan alleen de bovenstaande rechtsvraag, is de belastinginspecteur wettelijk verplicht om in zijn uitspraak op bezwaar negatief te beslissen ten aanzien van de rechtsvraag. Mocht de beslissing van de belastingrechter over de in het kader van het massaal bezwaar uitgekozen zaken later toch in het voordeel van de belastingplichtigen uitvallen, dan moet de belastinginspecteur op dat punt alsnog aan het bezwaar tegemoet komen en de aanslag inkomstenbelasting aanpassen.


REIKWIJDTE VAN DE RECHTSVRAAG

De rechtsvraag is beperkt tot de vraag of de forfaitaire rendementsheffing op zichzelf gezien in strijd is met het recht op ongestoord genot van eigendom van art. 1 Eerste Protocol bij het EVRM. De vraag of er bij de vermogensrendementsheffing sprake is van een schending van de "fair balance" op grond van een individuele en buitensporige zware last maakt geen onderdeel uit van de massaal-bezwaarprocedure. Op zich is dat terecht, want dat zijn geen vraagpunten die zich lenen voor een niet-individuele afdoening, zij kunnen wettelijk dus geen onderdeel uitmaken van een massaal-bezwaarprocedure. Wel moet worden opgemerkt dat het buiten de massaal-bezwaarprocedure houden van die vraagpunten voordelig is voor de Belastingdienst, omdat de persoonlijke en individuele omstandigheden van de belastingplichtige in de uitgekozen zaken geen rol kunnen spelen.

Als een belastingplichtige van mening is dat de persoonlijke en individuele omstandigheden betreffende box 3 inkomstenbelasting in zijn geval echter wel relevant zijn, dan moet de belastingplichtige dus zelf bezwaar maken om die persoonlijke en individuele omstandigheden aan de orde te kunnen stellen. Omdat de belastinginspecteur het bezwaarschrift tegen het fictieve rendement voor zover het betrekking heeft op de rechtsvraag verplicht moet afwijzen zolang door de belastingrechter niet is beslist in de uitgekozen zaken, verdient het aanbeveling dat het bezwaar zolang wordt aangehouden door de Belastingdienst. Beoordeling door de belastinginspecteur van de persoonlijke en individuele omstandigheden van een bepaalde belastingplichtige die hebben geleid tot een rendement dat lager is dan het forfaitaire rendement van 4 procent is immers zinloos zolang de rechtsvraag of het forfait in strijd is met het recht op het ongestoorde genot van eigendom verplicht negatief moet worden beantwoord door de Belastingdienst.


MEER WETEN OVER DE MOGELIJKHEDEN VAN BEZWAAR IN UW GEVAL?

Hoewel de uitkomst van de massaal-bezwaarprocedure tegen de vermogensrendementsheffing op dit moment niet is te voorspellen, kan het wel verstandig zijn om zekerheidshalve tegen uw aanslagen inkomstenbelasting 2013-2016 tijdig zelf een bezwaarschrift in te dienen bij uw belastinginspecteur.

U moet zelf bezwaar maken bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

  • als er in uw situatie naast spaarsaldi ook sprake is van andere vermogensbestanddelen in box 3;
  • als u uw persoonlijke en individuele omstandigheden aan de orde wilt stellen omdat er in uw geval sprake is van een individuele en buitensporige zware last;
  • als u het om andere redenen niet eens bent met de aanslag.

Wilt u meer weten over nut en noodzaak in uw geval van het indienen van een bezwaar tegen de forfaitaire vermogensrendementsheffing? Neem dan vrijblijvend contact op met Ostraka belastingadviseurs.


Andere relevante artikelen


, , laatst bijgewerkt: 12-1-2017.


« terug naar het nieuwsoverzicht


contact icoon Ostraka belastingadviseurs

Contact

Ostraka belastingadviseurs BV
Postbus 44
4284 ZG  RIJSWIJK N-Br
T 0183-760522
info@ostraka.nl
  • Ostraka belastingadviseurs BV
  • 0183-76 05 22
  • info@ostraka.nl
  • Postbus 44
  • 4284 ZG
  • RIJSWIJK N‑Br.