ostraka
ostraka
Provinciale Grondwaterheffing

GRONDWATERHEFFING

Een aanslag grondwaterheffing kan de provincie opleggen als grondwater wordt onttrokken aan de bodem. De grondwaterheffing is een provinciale bestemmingsheffing op grond van de Waterwet (tot 2009 de Grondwaterwet) die wordt geheven om bepaalde, specifieke uitgaven van de provincie in verband met bepaalde grondwatertaken te bekostigen.

Alle provincies kennen een grondwaterheffingsverordening die is vastgesteld door Provinciale Staten. Vanaf welke hoeveelheid onttrokken grondwater in een bepaalde provincie een aanslag wordt oplegd, verschilt per provincie.

Het is mogelijk dat u geen watervergunning van de provincie heeft, maar dat u een watervergunning van het waterschap heeft, terwijl u toch grondwaterheffing aan de provincie moet betalen.

Van onttrekken van grondwater is bijvoorbeeld sprake bij het oppompen van water ten behoeve van drinkwater of proceswater, in het kader van een bronbemaling bij bouwwerkzaamheden en bij beregening van landbouwgewassen.

BELASTINGPLICHTIGE GRONDWATERHEFFING

Grondwaterheffing wordt geheven van de houder van de inrichting die grondwater onttrekt. Sinds 1 juli 2014 is wettelijk vastgelegd dat als houder moet worden aangemerkt degene aan wie de onttrekkingsvergunning is verleend of degene die de onttrekkingsmelding heeft gedaan. In de overige gevallen wordt als belastingplichtige aangemerkt degene ten behoeve van wie de onttrekking plaatsvindt. Daarmee wordt bedoeld degene die bij de onttrekking rechtstreeks belang heeft (de provincies Drenthe en Overijssel kennen deze mogelijkheid niet).

De provincies Flevoland, Gelderland, Groningen, Limburg, Overijssel, Utrecht en Zeeland stellen in hun grondwaterheffingsverordening dat belastingplichtig is degene die is ingeschreven in een provinciaal register. De inschrijving van een persoon in het register hoeft echter op zichzelf niet met zich mee te brengen dat die persoon de belastingplichtige is. De inschrijfplicht ziet namelijk vaak op de inrichting, maar niet op de houder.

Een onttrekkingsinrichting is een inrichting of werk bestemd voor het onttrekken van grondwater. Een inrichting is een constructie met behulp van werktuigen. Een werk is een voorziening gericht op het onttrekken van grondwater, zonder dat een werktuig wordt gebruikt.

Meerdere onttrekkingsinrichtingen die een samenhangend geheel vormen worden als één onttrekkingsinrichting aangemerkt. Of er sprake is van samenhang moet worden beoordeeld aan de hand van (grondwater)technische elementen.

De onttrekkingsinrichting moet bestemd zijn voor het onttrekken van grondwater. Als water uit de grond komt bij een werk zonder dat bedoeld is om dit te onttrekken, dan is er geen sprake van belastingplicht.

HEFFINGSGRONDSLAG GRONDWATERHEFFING

De grondwaterheffing wordt opgelegd naar de mate van de opgepompte hoeveelheid grondwater. Hoe meer kubieke meters grondwater worden onttrokken, hoe hoger de aanslag grondwaterheffing is. Onder het begrip grondwater valt water dat vrij onder het aardoppervlak voorkomt, met de daarin aanwezige stoffen.

Vaak is in de provinciale grondwaterheffingsverordening sprake van een verminderingsregeling als op basis van de waterwetvergunningsvoorschriften ook weer water in de bodem wordt geïnfiltreerd. De hoeveelheid onttrokken grondwater wordt dan meestal verminderd met een bepaald deel van de hoeveelheid water dat wordt geïnfiltreerd.

In bepaalde gevallen van onttrekken van grondwater geldt op grond van art. 7.1 Waterbesluit een wettelijke vrijstelling van grondwaterheffing. Het betreft onttrekkingen:

  • door of vanwege overheidslichamen in het kader van een taak op grond van de Waterwet;
  • ten behoeve van bepaalde bodemenergiesystemen (koude- en warmteopslag);
  • ten behoeve van een bodem- of grondwatersaneringsproject;
  • ten behoeve van landijsbanen;
  • ten behoeve van de ontwatering of afwatering van gronden;
  • via een oevergrondwaterwinning.

Naast de wettelijke vrijstellingen kunnen in de provinciale grondwaterheffingsverordening ook nog andere vrijstellingen voorkomen, zoals een vrijstelling voor een gesloten systeem (Overijssel), een vrijstelling als de pompcapaciteit beperkt is (Noord-Brabant), een drempelvrijstelling (Noord-Brabant tot 150.000m3, Gelderland en Overijssel tot 100.000m3, Friesland tot 50.000m3, Groningen tot 30.000m3, Flevoland en Zeeland tot 20.000m3, Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland tot 12.000m3 en Limburg en Drenthe tot 10.000m3), een vrijstelling voor onttrekkingen ten behoeve van beregening (Limburg) of een vrijstelling voor natuurverbeteringsprojecten (Zeeland).

Raadpleeg de geldende belastingverordening voor de precieze voorwaarden van de vrijstellingen in uw provincie.



AANGIFTE GRONDWATERHEFFING

Ten behoeve van de aanslag grondwaterheffing kunt u van de provincie een aangiftebiljet ontvangen. Via het aangiftebiljet moet u opgeven hoeveel grondwater aan de bodem is onttrokken. Van belang is dat de aangifte juist wordt ingevuld. Ostraka belastingadviseurs kan behulpzaam zijn bij het indienen van een aangifte grondwaterheffing.

Vaak wordt de in het kader van de vergunning verplichte ‘jaaropgave van hoeveelheden onttrokken grondwater en geïnfiltreerd water’ ook gebruikt als aangiftebiljet voor de grondwaterheffing. Juridisch gezien is die combinatie echter niet juist.

DE WIJZE VAN HEFFING

De grondwaterheffing wordt in de meeste provincies geheven via de heffingstechniek heffing bij wege van aanslag. In provincie Drenthe geldt echter de heffingstechniek voldoening op aangifte. In provincie Overijssel geldt de heffingstechniek heffing op andere wijze.

In provincie Drenthe wordt de grondwaterheffing geheven per kwartaal. In de overige provincies wordt geheven per kalenderjaar.

HOOGTE TARIEF GRONDWATERHEFFING

De opbrengst van de grondwaterheffing bedraagt jaarlijks circa € 15 miljoen voor alle provincies gezamenlijk. De grondwaterheffing dient ter verhaal van bepaalde kosten die specifiek in de Waterwet zijn genoemd betreffende provinciale taken. Het gaat hierbij voornamelijk om kosten op het gebied van het voorkomen en tegengaan van de nadelige gevolgen van onttrekkingen en infiltraties en daarnaast om onderzoeken in verband met het provinciale grondwaterbeleid. Ter zake van bepaalde kostenposten wordt geëist dat die direct verband houden met de taken, bij andere kostenposten is waarschijnlijk voldoende dat de kosten meer dan 10 procent verband hebben met de taken.

Bij de vaststelling van het tarief dient de provincie rekening te houden met deze limitatieve opsomming van kostenposten. Het tarief van de grondwaterheffing moet namelijk door de provincie zo worden bepaald dat de opbrengst van de grondwaterheffing niet uitkomt boven het bedrag aan toelaatbare kosten. Vanwege het karakter als bestemmingsheffing mag de provincie geen winst begroten.

Als de provincie te veel of onjuiste kosten toerekent of het tarief te hoog vaststelt, dan kan dat een reden zijn waarom bij een bezwaar uw aanslag grondwaterheffing kan worden verlaagd. Wij kunnen dit voor u beoordelen en eventueel een bezwaar tegen uw aanslag grondwaterheffing indienen.

De tarieven grondwaterheffing zijn in 2017 per 1.000m3:

Het gemiddelde tarief voor de grondwaterheffing per 1.000m3 ligt in 2017 op € 14,86. Het hoogste tarief in 2017 geldt in provincie Zeeland, het laagste tarief in provincie Zuid-Holland.

TOEPASSELIJKE WET- EN REGELGEVING

De provinciale grondwaterheffing is gebaseerd op art. 7.7 Waterwet. In art. 7.1 en 7.2 Waterbesluit zijn inzake deze heffing nadere regels opgenomen.

De heffing is door elke provincie uitgewerkt in een provinciale belastingverordening. De in uw geval geldende grondwaterheffingsverordening is raadpleegbaar via overheid.nl.

Naast de grondwaterheffing bestaat er in sommige provincies ook een grondwaterbeschermingsheffing op grond van art. 15.34 Wet milieubeheer. Dit is een heffing in grondwaterbeschermingsgebieden ter financiering van bepaalde kosten voor het kwalitatieve grondwaterbeheer door de provincie.

Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat in het verleden ook een grondwaterbelasting heeft bestaan op grond van de Wet belastingen op milieugrondslag. Deze belasting werd door het Rijk geheven, maar is met ingang van 2012 afgeschaft.

MEER WETEN? VRAAG HET ONS

Heeft u een aanslag grondwaterheffing ontvangen en wilt u die laten controleren of wilt u daartegen bezwaar maken? Neem contact op met Ostraka belastingadviseurs voor een vrijblijvende kennismaking.

LEGES VERGUNNING GRONDWATERONTTREKKING

N.B. In verband met de aanvraag van een watervergunning voor grondwateronttrekking of infiltratie, alsmede de aanvraag van een wijziging van zo’n vergunning, kunt u aan de provincie ook leges verschuldigd zijn voor de aanvraag van een watervergunning.



Ostraka belastingadviseurs BV  •  Postbus 44   •   4284 ZG   RIJSWIJK N-Br.   •   T 0183-76 05 22    •  info@ostraka.nl