LEGES

LEGES, wat is de definitie & betekenis

Leges zijn bedragen die in rekening worden gebracht door de overheid (bijvoorbeeld gemeente, waterschap of provincie) in ruil voor een concrete tegenprestatie van die overheid. Leges worden bijvoorbeeld geheven bij het gebruik van (administratieve) diensten van die overheid, zoals bij het aanvragen van een paspoort of (omgevings)vergunning.

Waarom worden leges geheven?

Gemeenten, waterschappen en provincies hebben een aantal taken ter zake waarvan individuele diensten worden afgenomen door bewoners of bedrijven. Door de afnemer van zo’n dienst moeten leges worden betaald ter bekostiging van de aan zulke diensten gerelateerde kosten (zoals personeels,- huisvestings- en materiaalkosten).

Voorbeelden van legesheffing

Hieronder vindt u een aantal voorbeelden van diensten van gemeente, provincie of waterschap waarvoor leges kunnen worden geheven:

  • voor het behandelen van een aanvraag van een omgevingsvergunning (bouwleges);
  • voor het behandelen van een aanvraag van een watervergunning;
  • voor het behandelen van een aanvraag voor een andere vergunning of ontheffing;
  • voor het aanvragen van een nieuw paspoort of rijbewijs;
  • voor het aanvragen van uittreksels uit de Basisregistratie Personen (BRP, vroeger GBA);
  • voor het voltrekken van een huwelijk;
  • voor het verstrekken van kopieën van (bestuurs)stukken.

Wie betaalt leges?

In de legesverordening wordt bepaald in welke gevallen en door wie leges moeten worden betaald. Meestal moet worden betaald door degene die de dienst aanvraagt, zoals bij een rijbewijs of paspoort. Het kan echter ook voorkomen dat leges worden geheven van degene ten behoeve van wie de dienst wordt verleend, bijvoorbeeld als een architect een omgevingsvergunning aanvraagt.

Hoogte van de legestarieven

De legestarieven verschillen per dienst. De hoogte van het legestarief van elke dienst staat in de legesverordening die (jaarlijks) wordt vastgesteld. In bepaalde gevallen gelden landelijke regels voor de tariefstelling, bijvoorbeeld het maximumtarief voor rijbewijsleges. In de meeste gevallen zijn gemeenten, provincies en waterschappen echter vrij bij het bepalen van de hoogte van de legestarieven, waardoor grote verschillen tussen de tarieven kunnen voorkomen.

Overigens geldt wel als algemene regel dat de legestarieven zo moeten worden vastgesteld dat de geraamde opbrengsten van de leges gezamenlijk niet hoger zijn dan de geraamde lasten ter zake van de dienstverlening. Met andere woorden, het is niet de bedoeling dat er winst wordt gemaakt.

Manieren waarop leges in rekening worden gebracht

Hoe in een bepaald geval leges in rekening worden gebracht is in de legesverordening bepaald. Gebruikelijke manieren waarop het te betalen legesbedrag wordt medegedeeld zijn: mondelinge of schriftelijke kennisgeving, legesnota of legesaanslag.

Moeten leges ook worden betaald bij afwijzing van de aanvraag?

Meestal moeten ook leges worden betaald als de aanvraag wordt afgewezen. Het is namelijk gebruikelijk dat in de legesverordening is geregeld dat leges moeten worden betaald in verband met het in behandeling nemen van een aanvraag. De leges moeten daarom dus ook worden betaald als een aanvraag wordt afgewezen; hoewel in sommige gevallen dan wel een korting wordt gegeven op de hoogte van het legesbedrag.

Wat zijn uw rechten en plichten?

Het legesbedrag moet worden betaald binnen de betalingstermijn die daarvoor is gesteld.

Bent u het niet eens met het in rekening gebrachte legesbedrag? Dan kan bezwaar worden gemaakt bij de heffingsambtenaar van de gemeente, de provincie of het waterschap die de leges in rekening heeft gebracht. Het bezwaar tegen de leges moet binnen zes weken worden ingediend.

Wettelijke basis van leges van gemeente, provincie of waterschap

Art. 132, lid 6, Grondwet stelt dat de wet bepaalt welke belastingen door besturen van provincies en gemeenten kunnen worden geheven.

Voor gemeenten is dit verder uitgewerkt in art. 229, lid 1, onder b, Gemeentewet, waarin is bepaald dat rechten kunnen worden geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Overigens zijn niet alle leges op de Gemeentewet gebaseerd. Er zijn ook leges die worden geheven krachtens andere wetten (bijvoorbeeld art. 7, lid 2, Paspoortwet).

Het gestelde in de Grondwet is voor provincies verder uitgewerkt in art. 223, lid 1, onder b, Provinciewet. Daarin is bepaald dat rechten kunnen worden geheven ter zake van het genot van door of vanwege het provinciebestuur verstrekte diensten.

Voor de waterschappen bepaalt art. 133, lid 2, Grondwet dat de wet de verordenende bevoegdheden van de besturen van de waterschappen regelt. Vervolgens bepaalt art. 115, lid 1, Waterschapswet dat het waterschap alleen rechten kan heffen ter zake van: het genot van door of vanwege het bestuur van het waterschap verstrekte diensten (onderdeel b) en het behandelen van verzoeken tot het verlenen van vergunningen of ontheffingen (onderdeel c).

Voor zowel gemeenten, provincies als waterschappen geldt dat zij de heffing moeten vormgeven in hun eigen legesverordening. Daarin zijn alle voorwaarden voor het heffen van leges opgenomen, bijvoorbeeld in welke gevallen leges worden geheven, van wie leges worden geheven, wat de legestarieven zijn, welke heffingsmaatstaven worden gehanteerd bij de berekening van de legesaanslag, binnen welke termijn de leges moeten worden betaald en of er vrijstellingen gelden.

Het verschil tussen een belasting en een retributie

Leges zijn geen belasting, maar een retributie. Van een retributie is sprake bij een betaling aan de overheid voor een individueel aanwijsbare prestatie van die overheid. Bij een belasting is echter geen sprake van een daartegenover staande individueel aanwijsbare tegenprestatie van de overheid.

Meer weten over het begrip leges?

Wilt u meer weten over het begrip leges? Neem dan contact op met Ostraka belastingadviseurs.

, , laatst bijgewerkt: 20-07-2017.


  • Ostraka belastingadviseurs BV
  • 0183-76 05 22
  • info@ostraka.nl
  • Postbus 44
  • 4284 ZG
  • RIJSWIJK N‑Br.